Dnia 17 czerwca 2026 roku odbyła się uroczystość nadania skwerowi przy Urzędzie Gminy Borkowice imienia Profesora Grzegorza Pieńkowskiego, doceniając jego ogromny wkład w naukę oraz dla całej społeczności Borkowic.
Profesor Grzegorz Pieńkowski specjalizował się w stratygrafii, sedymentologii oraz paleoekologii. W państwowym Instytucie Geologicznym zajmował wiele eksponowanych stanowisk i opublikował blisko 200 prac naukowych. Był członkiem licznych gremiów naukowych w Europie i na Świecie, między innymi w Szwecji, Indiach i Chinach. Od początku lat 80. XX wieku był członkiem Solidarności i działał w strukturach opozycji antykomunistycznej. W latach 1986-1990 był członkiem Prymasowskiej Rady Społecznej. W latach 1991-1996 pełnił rolę Konsula Generalnego RP w Australii, w Sydney. Za swoją działalność zawodową i społeczną został nagrodzony wieloma odznaczeniami państwowymi, w tym Krzyżem Wolności i Solidarności, odznaką „Zasłużony dla polskiej geologii”, Medalem Stulecia Odzyskania Niepodległości oraz Złotym Krzyżem Zasługi.
W uroczystości brała udział rodzina Profesora, żona Sylwia i Syn Maurycy, Posłanka na Sejm Pani Bożenna Hołownia, przedstawiciele władz Województwa Mazowieckiego i Gminy Borkowice, w tym Wójt Gminy Pan Robert Fidos oraz członkowie Rady Gminy, współpracownicy Profesora z Państwowego Instytutu Geologicznego, w tym dr Olimpia Kozłowska, Zastępca Dyrektora PIG, oraz dr hab. Piotr Szrek i dr Gerard Gierliński. Obecni byli również uczniowie Szkoły Podstawowej w Borkowicach, miejscowy zastęp harcerzy i mieszkańcy miejscowości.
~
Uroczystość rozpoczął hymn państwowy, a następnie przemówienie wygłosił Pan Robert Fidos, Wójt Gminy Borkowice, w którym przedstawił sylwetkę Profesora oraz podkreślił jego rolę dla całej wspólnoty gminy:
Dla nas, mieszkańców gminy Borkowice, Profesor Grzegorz Pieńkowski, wraz z doktorem Grzegorzem Niedźwieckim, jest odkrywcą unikatowych skali świata tropów dinozaurów z okresu dolnej jury. Szczególnie ważne były dla nas plany Pana Profesora dotyczące budowy muzeum jurajskiego w Borkowicach. Swoją pasją odkrywcy i olbrzymią wiedzą zarażał wszystkich, którzy się z nim zetknęli, zarówno młodych harcerzy, czy dorosłych mieszkańców. Na jednych ze spotkań w Warszawie przekonał władze Województwa Mazowieckiego do pomysłu powstania w Borkowicach muzeum. Do śmierci w 2023 roku promował Borkowice w czasopismach geologicznych oraz był motorem podejmowanych przez samorząd gminy Borkowice uchwał i stanowisk. Mając na uwadze jego zasługi oraz nakreślone na przyszłość zadania Rada Gminy Borkowice podjęła uchwałę o nadaniu skwerowi w Borkowicach imienia Profesora Grzegorza Pieńkowskiego. Upamiętniając ufundowanie tablicy pamiątkowej postać Pana Profesora samorząd gminy Borkowice, Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju i Promocji Gminy Borkowice oraz mieszkańcy gminy oddają hołd osobie zasłużonej dla nauki, dla ojczyzny oraz dla Gminy Borkowice. Profesor Grzegorz Pieńkowski w naszym odczuciu był człowiekiem o wielkim sercu, charyzmie i uroku osobistym. Chętnie dzielił się swoją wiedzą i doświadczeniem, był niezwykle ciekawym i inspirującym rozmówcą, jego postawa i pomoc osobom poszkodowanym i represjonowanym w latach 80. XX wieku pozwala nam na stwierdzenie, że był odważnym człowiekiem, o nieskazitelnym charakterze, z uwagą walczącym o wolną i suwerenną Rzeczpospolitą. Taka postawa czyni go wzorem dla młodego pokolenia, w tym zebranych tu uczniów szkoły podstawowej w Borkowicach. Cenimy go za to, że był niestrudzonym orędownikiem powstania w Borkowicach geoparku, a swoimi artykułami i nagraniami w licznych stacjach telewizyjnych rozpropagował odkrycie tropów dinozaurów oraz miejscowość i gminę Borkowice. Dawał nam przykład, jak pokonywać trudności i osiągać wyznaczone cele. Deklarujemy kontynuowanie wszelkich starań, by cel wytyczony przez Pana Profesora, został zrealizowany. – zakończył Pan Robert Fidos.
Poza przedstawicielami władz głos zabrała wdowa po Panu Profesorze, Pani Sylwia Pieńkowska:
Dziękuję władzom gminy, Wójtowi, Radzie Gminy za inicjatywę upamiętnienia osoby mojego męża tu na skwerze w Borkowicach przed urzędem gminy. Dziękuję wszystkim mieszkańcom gminy. Za aprobatę tego. Mąż należał do tej grupy naukowców, dla których ważna była społeczna rola nauki. Tego, żeby odkrycia i rezultaty badań trafiały dla ludzi. Młodzi kochani, których Was tu widzę. Macie tu skarb. Macie wielki skarb! A ja mam marzenie, tak jak miał mój mąż, że pewnego dnia będzie tutaj wielkie centrum, edukacyjno-muzealne i wszyscy będziecie mogli z tego korzystać być z tego dumni. Bardzo dziękuję.
Po zakończeniu wszystkich przemówień, została odsłonięta tablica pamiątkowa na cześć Profesora Grzegorza Pieńkowskiego, następnie wykonano zdjęcie wszystkich uczestników, na koniec odbyły się występy uczniów ze szkoły muzycznej w Borkowicach.
Po zakończeniu uroczystości uczestnicy udali się na wykopaliska, gdzie z bliska mogli zobaczyć dotychczasowe odkrycia. Dr hab. Piotr Szrek szczegółowo opowiadał o ustaleniach dotyczących dinozaurów, których ślady dostarczają wielu informacji o historii życia na Ziemi. Odkrycia dokonano latem 2021 roku przez prof. dr hab. Grzegorza Pieńkowskiego z Państwowego Instytutu Geologicznego – Państwowego Instytutu Badawczego (PIG-PIB) oraz dr Grzegorza Niedźwiedzkiego z Uniwersytetu w Uppsali (Szwecja). W Borkowicach, na płytach piaskowców z dolnej jury, odkryto liczne, doskonale zachowane tropy dinozaurów drapieżnych i roślinożernych. Ślady te, odkryte w kopalni odkrywkowej surowców ilastych, są najlepiej zachowanymi tropami w Polsce. Znaleziska wskazują na dużą różnorodność gatunkową dinozaurów, które zamieszkiwały ten obszar 200 milionów lat temu. Tropom dinozaurów drapieżnych przypisuje się długość prawie 40 cm. Stanowisko w Borkowicach jest pod każdym względem unikalne. Wiele znalezisk to wierne odlewy dinozaurzych stóp z precyzyjnie zachowanymi cechami anatomicznymi i odciskami łuskowatej skóry. Oprócz tropów odkryto również kości zachowane jako pustki lub odlewy w piaskowcach, powyżej warstwy z tropami. Te okazy będą cennym uzupełnieniem wiedzy o różnorodności borkowickiego świata dinozaurów. Wśród fragmentów kości znaleziono także szczątki innych zwierząt lądowych i ryb. Według badaczy, fauna dinozaurów z Borkowic należy do najbogatszych na świecie. Znaleziono tu ślady dinozaurów biegnących, pływających, odpoczywających i siedzących na błotnistym osadzie oraz wiele zagadkowych struktur związanych z różnorodnymi aktywnościami życiowymi, takimi jak żerowanie czy grzebanie w podłożu.
Opowieść Profesora Pieńkowskiego o dinozuarach z Borkowic
Dla niewtajemniczonych: tak, nasz Maurycy jest synem Profesora
