W oktawie Wszystkich Świętych odwiedzamy Cmentarz Prawosławny na ul. Wolskiej.
W części katolickiej tego cmentarza leży wielu zmarłych z naszych rodzin, których systematycznie odwiedzamy... ale tym razem jest okazja by z naszą ulubioną przewodniczką Agnieszką zrobić dłuższy spacer po prawosławnej części, posłuchać niesamowitych historii ludzi, zobaczyć najpiękniejsze pomniki. Pogoda nam sprzyja, pomimo chłodu towarzyszy nam słońce.
Cmentarz Prawosławny przy ul. Wolskiej 138/140 w Warszawie to jedyna warszawska nekropolia prawosławna, na której terenie znajduje się zabytkowa cerkiew św. Jana Klimaka. Cmentarz został założony w 1834 ukazem carskim na terenach reduty wolskiej. Wybór miejsca na cmentarz prawosławny miał wymiar polityczny – o redutę toczone były walki w czasie szturmu rosyjskiego na Warszawę, w ostatniej bitwie Powstania Listopadowego.
Cmentarz ma powierzchnię 13,3 ha. Liczba pochowanych na nim osób z powodu zniszczenia lub zaginięcia dokumentacji nekropolii nie jest możliwa do ustalenia. Spośród kilku tysięcy nagrobków kilkaset posiada znaczną wartość artystyczną.
Agnieszka przeprowadza nas przez kolejne aleje i części cmentarza, pokazuje pomniki opowiada historie ludzi. Jak zawsze na starych cmentarzach mamy poczucie ogromnej różnorodności ludzkich losów i wdzięczności za ich życie niezależnie od tego jak trudne historie za tym stoją. Tu nic nie jest proste i jednoznaczne:
- trudne początki całego cmentarza związane z jego założeniem po upadku Powstania Listopadowego i przerobieniem kościoła św. Wawrzyńca na cerkiew prawosławną Włodzimierskiej Ikony Matki Bożej;
- liczne groby i pomniki zaborców wyznania prawosławnego, pośród których jest wielu kupców i przedsiębiorców, którzy przyczynili się do rozwoju Królestwa Polskiego. Pośród nich szczególnie zasłużoną postacią jest Sokrat Starynkiewicz (1820 - 1902) pełniący obowiązki prezydenta Warszawy w latach 1875 - 1892. Jemu zawdzięczamy wybudowanie miejskiego systemu wodno-kanalizacyjnego ze Stacją Filtrów na Koszykach, pierwsze tramwaje konne, Park Ujazdowski, pierwszą centralę telefoniczną, otwarcie cmentarza Bródnowskiego, budowę nowej gazowni na Woli, modernizację oświetlenia ulicznego, wsparcie budowy wielu warszawskich kościołów i wiele innych warszawskich przedsięwzięć
- nagrobki staroobrzędowców przeniesione tu w latach 1962 - 1969 z likiwidowanego cmentarza staroobrzędowców na Kamionku;
- pomniki poległych ukraińskich żołnierzy Białej Gwardii z lat 1918 - 1920, którzy walczyli po naszej stronie w wojnie polsko - bolszewickiej;
- symboliczne pomniki ofiar Wielkiego Głodu 1932 - 1933 na Ukrainie;
- symboliczne groby żołnierzy polskich wyznania prawosławnego, którzy zginęli w Katyniu, Ostaszkowie, Miednoje a pośród nich grób ks. płk. Szymona Fedorońko (1893 - 1940) - Naczelnego Kapelana Wojska Polskiego i Jego trzech synów Oresta, Wiaczesława i Aleksandra, którzy zginęli w Powstaniu Warszawskim lub jako lotnicy RAFu
- pomniki rozstrzelanych i zamordowanych w 1944 mieszkańców Woli w tym ponad setki dzieci mieszkających w przytułku św. Jana przy tutejszej cerkiwii;
- kwatera budowniczych Pałacu Kultury i Nauki z czerwonymi gwiazdami zorganizowana w najstarszej część cmentarza z której przeniesiono/zlikwidowano najstarsze groby;
- współczesne pomniki i kaplice upamiętniające m. in. ministra Czesława Kiszczaka czy rodzinę przedsiębiorcy Aleksandra Gudzowatego
Modlimy się, zapalamy znicz i odmawiamy wieczny odpoczynek za wszystkich zmarłych leżących na tym cmentarzu.
Agnieszko bardzo dziękujemy Ci za ten spacer i za kolejną lekcję ciekawej i skomplikowanej historii Polski i Polaków.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz